11 listopada: Narodowe Święto Niepodległości, rocznica nadania praw miejskich Kętrzynowi i dawna mazurska tradycja

Choć dla większości Polaków 11 listopada to przede wszystkim data upamiętniająca odzyskanie przez Polskę niepodległości, dla mieszkańców miasta Kętrzyna ten dzień ma potrójne znaczenie. Oprócz obchodzenia narodowego święta, oznacza także rocznicę uzyskania przez miasto praw miejskich, co miało miejsce w roku 1357. Warto jednak pamiętać, że dla różnych regionów kraju, ta data ma również inne, lokalne konotacje.

Zgodnie z wiekowym zwyczajem, na terenie dawnej Prus Wschodnich i dzisiejszych Mazur, 11 listopada uroczyście obchodzony był Dzień św. Marcina, znanego również jako „marcinki” lub „morcinki”. Ten dzień symbolizował koniec rocznego okresu służby czeladzi i parobków. Zgodnie z tradycją, na Warmii i Mazurach tego dnia rozpoczynał się trzydniowy okres odpoczynku dla wszystkich pracowników służebnych.

Czas ten wykorzystywany był na zabawę, dokonywanie zakupów oraz regenerację sił po całorocznej pracy. Był to również okres wypłaty wynagrodzeń za miniony rok pracy. Zdarzało się, że zamożniejsi gospodarze urządzali dla swoich pracowników huczne biesiady z muzyką i tańcami, starając się w ten sposób przyciągnąć do siebie najbardziej wydajnych pracowników na nadchodzący rok.

Dzień św. Marcina to także czas, kiedy role gospodarzy i ich służby były odwracane. Pracownicy nie musieli budzić się rano, dopóki gospodarz nie wezwał ich na śniadanie. W tym czasie, gospodarz i jego żona już zajmowali się porządkami domowymi. Po śniadaniu następowało rozliczenie za wykonaną pracę, pakowanie rzeczy, a potem odlot pracowników do rodzinnego domu lub oczekiwanie na wieczorną zabawę, jeśli taka była planowana przez gospodarza.

Zwieńczeniem obchodów były wieczorne uczty, podczas których serwowano między innymi tradycyjne potrawy takie jak gęsinę. Piło się różnego rodzaju alkohole, zwłaszcza te mocniejsze. Tradycją było również pieczenie słynnych rogali świętomarcińskich, które swoim kształtem miały przypominać podkowę konia św. Marcina.